Conde-Pumpido Tourón, Luciano

Militar. Coronel auditor da Armada.

Golpista. Represor.

Fiscal da Base Naval de Ferrol. Adicouse, como vogal do Alto Tribunal de Xustiza Militar e como coronel auditor do exército franquista, a estampar a súa sinatura en decenas de sentenzas á pena de morte de militares, militantes da UXT, da CNT, etc.

Fiscal no consello de guerra que se desenvolveu contra o contra-almirante Antonio Azarola Gresillón e que rematou coa súa condena á pena de morte.

Actuou no consello de guerra contra a tripulación e a pasaxe do buque de transporte de guerra republicano Mar Cantábrico, que tivo como consecuencia o fusilamento de 60 homes que constituían unha brigada internacional; tamén executaron 25 tripulantes españois, dos que dous deles eran menores de idade.

Ao transporte de guerra republicano Mar Cantábrico interceptouno o día 08/03/1937 o cruceiro rebelde Canarias fronte ao Cabo Maior, nas costas de Santander (Cantabria) con 60 tripulantes, víveres e avións para o exército republicano; levárono a Ferrol. Á metade dos seus tripulantes fusiláronos.

Dúas persoas desapareceron na acción: José Otero Pesado, 42 anos e comisionado polo Goberno na misión (semella que asasinado e guindado ao mar) e Cándido Ansín, 28 anos, engraxador.

Logrou fuxir, tirándose ao mar, o mariñeiro Juan Boo Sieira, 41 anos.

Á pasaxeira Socorro Barbarena Palomino, 19 anos, procesárona e expatriárona.

O engraxador Valentín Bringas Balboa, 33 anos, morre nun hospital.

Á tripulación e á pasaxe xulgáronos en Ferrol, nun proceso do que foi auditor Luciano Conde-Pumpido Tourón, coronel auditor da Armada. Case que á metade condenáronos á pena de morte.

O día 17/04/1937 executaron no Arsenal aos voluntarios antifascistas que seguen: os mexicanos José-Carlos Gallo Pérez, 23 anos; Alejandro Franco Santana 20 anos; Manuel Zabala Ceballos, 21 anos e Ricardo Solórzano Gómez, 20 anos, o norteamericano Martin Jay Bunting, Martin Jay Golden, 28 anos e o búlgaro Izvetan Kovtechefz, 33 anos.

Ao amencer do día 08/07/1937 fusilaron na Punta do Martelo do Arsenal de Ferrol a nove tripulantes: Serafín Santamaría Ruiz, 30 anos, capitán do barco; Evaristo Peris Navarro, 35 anos, 3º oficial; os engraxadores José Sebastián Cumba, 25 anos e César Vega León, 44 anos; os camareiros Eugenio Lloréns Caballero, 39 anos; Miguel Ortiz Donaire, 31 anos; Ángel Aranaga Santurtún, 33 anos e Jaime del Valle Sabina, 25 anos e o mozo Máximo Almenar López, 23 anos.

O día 09/07/1937 pasaron polas armas, tamén na Punta do Martelo, a oito dos tripulantes: Santiago Bilbao Andraca, 33 anos, electricista; Juan Birlanga Roses, 43 anos, radiotelegrafista; Jesús Barreiro Lodeiro, 28 anos, engraxador; os mariñeiros Luis Martínez Montemuíño, 31 anos; José-Tomás Fernández Saavedra, 37 anos; Tomás Urdiaín Irujolegui, 28 anos e Andrés García Castro, 31 anos, e o telegrafista Pedro Pérez Pérez, 32 anos.

Condenaron á pena de morte, conmutada despois pola de cadea perpetua, a: o engraxador Mauro Blanco Estraviz, 32 anos; os mariñeiros José Cerqueiro Iglesias, 26 anos; Antonio Costa Freire, 35 anos; Ramón García Mariño, 25 anos; Manuel Paz García, 33 anos; Agustín Pena Rodríguez, 24 anos e Francisco Veiga Iglesias, 24 anos; e o mozo Vicente González Fariña, 32 anos.

Castigaron a cadea perpetua para: Antonio Lojo Rivas, 34 anos, contramestre; Ramón Rego Vilasó, 24 anos, engraxador; Antonio Rañó Martínez, 25 anos, mariñeiro e Marcelino Rañó Pérez, 20 anos, marmitón.

Tamén imputaron ao mariñeiro José-Manuel Romay Valle, 34 anos.

Conde-Pumpido tamén actuou como coronel auditor no procedemento contra Pedro López Amor.

Ascendido a xeneral auditor da Armada en decembro de 1939 cando era ministro da Mariña Salvador Moreno Fernández, compañeiro do golpe militar en Ferrol.