Pita Armada, José

Mariñeiro, 27 anos. Casou no ano 1938 con Teresa Rubido Fraguela, da que se separou no ano 1948; tiveron un fillo: Mario (+1953). Veciños de Cariño. Fillo de Luis Pita e Asunción Armada, eran 11 irmáns. Os seus pais eran donos dunha conserveira. Irmán de Antonio Pita Armada, Luis Pita Armada e Manuel-Francisco Pita Armada, aos que fusilaron en Ferrol o día 06/09/1936. Estivo emigrado na República Arxentina, de xeito aproximado, de 1928 a 1932.

Militante e dirixente da CNT e do Sindicato da Industria Pesqueira (SIP) de Cariño.

Fuxido. Exiliado.

Cando se produce o golpe de Estado dos militares houbo enfrontamentos en Cariño ata o día 23/07/1936. Cando todo se perdera para os republicanos, 38 persoas, case que todas do SIP de Cariño, da CNT, decidiron secuestrar o boniteiro Arkale, de Pasaia (Guipúscoa), que ao pescar na zona amarrárano no peirao de Cariño. A idea era navegar ata o porto de Saint-Nazaire (Países do Loira, Francia).

Saíron na noite do 23 ao 24 de xullo e chegaron a Francia 36 horas despois. Foron ben recibidos e entregaron á beneficencia francesa os 2500 kg de peixe que levaban a bordo. Solicitaron das autoridades francesas o reingreso en territorio leal e o día 01/08/1936 cruzaban a España por Hendaia, Irún (Guipúscoa).

Entre os 38 fuxidos estaban Vicente Cariño Pérez, mariñeiro; Evaristo Casas Dopico, mariñeiro; Manuel Docal Breijo, mariñeiro; Marcial Fernández Vázquez, mestre; Emilio Fuentes Villarnovo, fogueiro; José-Amable Hevia Fraguela, mariñeiro; Manuel Novo González, mariñeiro; os irmáns Francisco Pedruelo Tenreiro, mariñeiro e José Pedruelo Tenreiro, mariñeiro; Vicente Pérez Pena; os irmáns tamén de Cariño José Pita Armada, mariñeiro, Vicente Pita Armada, mariñeiro e Manuel Pita Armada, sindicalista; Manuel Ramos Escariz, mariñeiro; José Suárez Hermida, mariñeiro e Manuel Rodríguez Lago, o Roxo de Viveiro, mineiro.

Logo, pasou á zona republicana e loitou na fronte de Irún, no de Valencia e no de Aragón.

Xulgado en consello de guerra en Ferrol (A Coruña) polo delito de rebelión militar co resultado de ser declarado fuxido e en rebeldía.

O 10/03/1939 foxe de Adra (Almería) no barco de pesca Quita Penas cara Alxeria co seu irmán Manuel. Internárono no campo de traballo de Suzzoni, Boghar (Alxeria).

Tivo sorte de conseguir autorización e praza no Winnipeg para viaxar de Burdeos (Nova Aquitania, Francia) a Chile. Saíron de Francia o día 04/08/1939 e chegaron a Valparaíso o día 02/09/1939.

Neste barco fuxían uns 2200 españois, entre eles os malpicáns: Ramón Arcay Novo, Ramón de Antonia; José Castro Amigo; Pedro Chouciño Fariña; Juan-Ignacio Delgado Criado; Francisco Fariña Chouciño, Francisco de Rosa; Miguel Garrido Blanco; Bernardo-Martín Garrido Carrillo; Celestino Garrido Carrillo; Jesús Garrido Garrido; Manuel-L. Rodríguez Verdes e Ramón Rojo Pazos. De Cariño fuxiron: Valentín Pérez Picos e os irmáns José Pita Armada, Manuel Pita Armada e Vicente Pita Armada. Tamén se exiliaron José García García, Pepín da Lixivia, da Coruña; Miguel-Francisco Ferrer Gándara, de Carnota (A Coruña) e Joaquín Rodríguez Louro, de Dumbría (A Coruña).

Exiliado en Chile durante 28 anos. Adicouse a industria pesqueira e conserveira ata a súa xubilación. Cando se xubila en 1968 marchou cara Vancouver, onde finou.

Retómase o seu procesamento no ano 1961 co resultado de sentenza de sobresemento definitivo.