Leira Fernández, Miguel

Tiña 26 anos. Sobriño de María Pazos Vázquez, a Cuca de Rodelas, á quen xulgaron na causa 2134/39 e condenaron a dous anos e un día de prisión por telos agochado no seu domicilio de San Vicente de Caamouco (Ares). Tamén condenaron coa mesma pena a Carmen Ares Queijas, por agochalos nunha cova na súa casa.

Militante da UXT e das Xuventudes Socialistas (XXSS) de Ares.

Participou activamente na folga xeral revolucionaria de outubro de 1934.

Fuxido. Exiliado.

Agochado durante a guerra civil, de 1936 a 1939, nunha cova en Ares e en varias casas.

Co seu irmán Antonio Leira Fernández, Antonio da Vella, organizou a evasión do bou Ramón, no que con outros 26 republicanos fuxiu a Francia o día 21/07/1939 á unha da mañá, chegando o día 23 ao porto de La Pallice, de onde os trasladaron ao campo de Le Barcarès (Pireneos Orientais, Occitania, Francia). Miguel establecera contacto cun vello amigo, tripulante do Ramón e a partires diso comezaron a mover os fíos para dar saída ao maior número de militantes da esquerda da comarca.

No bou Ramón fuxiron 27 persoas: Luis Abella Beade; Manuel Barreiro Montero; Cipriano-Antonio Casteleiro Feal, militar; Juan Castro Villar, xornaleiro; Benito Feijoo Seguín, canteiro; Manuel Fernández García; Juan Fraga Rey; José Fuentes Justo; Manuel Fuentes Justo; Manuel Gómez Varela, xornaleiro; Moisés Lago Lorenzo, sindicalista; Marcelino Lara Viñas, mariñeiro; Rogelio Leal López, sindicalista; Juan Leal Tenreiro; Antonio Leira Fernández (organizador); Miguel Leira Fernández, (organizador); José Montero Fernández; Jesús Morgade Feal, militar; Basilio Pérez Mayobre, político; Manuel Raposo Peña, militar; José Rebón Martínez, metalúrxico; Juan Rincón Téllez, peón; Juan-José Rodríguez Díaz; Antonio Saavedra Montero, xornaleiro; Antonio Santamaría López, metalúrxico (alcalde de Ferrol); José Sequeiro Ares e Domingo Serantes Sequeiro, obreiro naval.

A tripulación do barco asaltado formábana: José-Antonio Sequeiro Fernández, patrón de costa; José-Ramón Sánchez Amado, maquinista, e os mariñeiros: José-Benito Brage Cartelle, Juan-Antonio Fernández López, Gabriel González Porto, José-María Martínez Martiño, Ramón Rey García, José-María Rodríguez Planas, Francisco Romualdo Martiño e Juan Sánchez Fernández.

Por mor desta fuga procesaron como persoas encubridoras, entre outras, a: Antonia Amado Varela, xornaleira; as irmás Carmen Landeira Maneiro, modista; Felicia Landeira Maneiro, traballo na casa, e Rosa Landeira Maneiro, traballo na casa, e tamén María Pazos Vázquez, traballo na casa; José-María Pérez Mayobre, militar, e Dolores Seijas Montero, xornaleira.

Xulgado en consello de guerra en Ferrol o día 10/07/1945 polo delito de rebelión militar, na causa 2134/39 (fuxida do bou Ramón), co resultado de ser declarado fuxido e en rebeldía.

No dito proceso condenaron a 17 anos e un día de cadea a: Manuel Gómez Varela e Marcelino Lara Viñas; a dous anos e un día a María Pazos Vázquez; absolveron a Dolores Seijas Montero. O auto declarou fuxidos a: Manuel Barreiro Montero, Benito Feijoo Seguín, José Fuentes Justo, Manuel Fuentes Justo, Miguel Leira Fernández, José Montero Fernández, Juan-José Rodríguez Díaz e José Sequeiro Ares.

En Francia traballou de canteiro.