Urquiola Iglesias, José-María

Tiña 30 anos. Casado.

Militante importante do PCE.

Encarcerado.

No ano 1942 contactou con guerrilleiros ourensáns. En xuño de 1943 foi o encargado de convencer aos guerrilleiros da Federación de Guerrillas de León-Galicia (FG) para que se uniran a Unión Nacional Española (UNE) no Congreso de Ferradillo (León), unión que nun principio se rexeitou. Entrou en contacto con eles a través do apoio do inglés, Alexander Easton. En setembro, no III Congreso da FG, prodúcese a dita adhesión.

Cando Marcelino Fernández Villanueva, Gafas, quixo ampliar o control da FG ás provincias da Coruña e Lugo no ano 1944, non deu resultado e A Coruña, Lugo e Ourense occidental quedaron baixo a influenza do comunista Urquiola Iglesias.

Manuel Castro Rodríguez, o Galego, presidiu en outubro de 1944 a Reunión de Presedo, en Abegondo (A Coruña), á que acudiron Manuel Ponte Pedreira, Xastre, Negro, Pintor; José Remuiñán Barreiro, Ricardito; Francisco Rey Balbís, Moncho; José-María Urquiola Iglesias, Chema, Pepe, Tino; Adolfo-Cipriano Allegue Allegue, Riqueche; Juan Pérez Dopico, Xan de Xenaro, e outros responsables guerrilleiros. Nesta reunión comentáronlles as consignas da Unión Nacional Española (UNE) e acordouse tamén a constitución do Exército Guerrilleiro de Galicia (EGG).

En 1944 procesárono, na causa 390/44, do Xulgado Militar Especial de Oviedo (Principado de Asturias) por un delito contra a Lei de Seguridade do Estado.

Neste xuízo procesaron, entre outras persoas, a: Severino González Guitián, 33 anos, carabineiro; José-María Urquiola Iglesias, do PCE, e Antonio Paleo Saavedra, 17 anos, mariñeiro.

A Urquiola Iglesias arrestárono en Ourense o día 07/01/1945 con panfletos da UNE na súa gabardina e trasladárono á Dirección Xeral de Seguridade en Madrid. Cando se decataron que era un peixe gordo sometérono a "hábiles interrogatorios". Logrou fuxir e volveu a Galicia (algúns sospeitaron que como topo, sospeita non demostrada); asistiu ao II Congreso da FG e logo volveu a Madrid onde o volveron prender no ano 1945.

A raíz disto caeron varios militantes de Ourense, Pontevedra, Lugo. Como consecuencia das súas declaracións caeron 79 persoas entre Ferrol (A Coruña) e a provincia de Lugo o que provocou unha desfeita no PCE. Despois da detención de Urquiola, José-María Díaz Pan, Jaime, botouse ao monte.

Xulgado en consello de guerra na Coruña o día 18/07/1946 polo delito de rebelión militar, na causa 75/46, co resultado de sentenza á pena de morte.

Neste xuízo condenaron á pena de morte a: Enriqueta Otero Blanco, José-María Urquiola Iglesias e Ramón Vivero Geada. Tamén procesaron, entre outras moitas persoas, a: César Alonso Álvarez, Francisco Alvaredo Rodríguez, Guillermo Arenas Casal, Gaspar-Antonio Castro López, Genaro Fernández Ares, Gerardo López Chas, Julio Nieto López, Manuel Rábade Rodríguez, Antonio Rodríguez González, Maximino Rodríguez Pérez e José Santiago Temprano.

Pena de morte conmutada pola de cadea perpetua.